Gonartroz Nedir?


Gonartroz, halk arasında "diz kireçlenmesi" olarak bilinen ve diz ekleminde bulunan kıkırdak dokunun zamanla aşınması sonucu ortaya çıkan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Kıkırdak dokunun incelmesiyle birlikte eklem yüzeyleri birbirine sürtünmeye başlar ve bu durum ağrı, sertlik, hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olur. Gonartroz, özellikle ileri yaşlarda daha sık görülmekle birlikte, fazla kilo, geçirilmiş diz yaralanmaları ve ekleme aşırı yük bindiren durumlar nedeniyle daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilmektedir.

Gonartrozun Belirtileri Nelerdir?


Diz kireçlenmesi genellikle yavaş ilerleyen bir hastalıktır. En sık görülen belirtiler şunlardır:

  1. Diz ağrısı
  2. Sabahları veya uzun süre oturduktan sonra oluşan sertlik hissi
  3. Merdiven çıkarken veya çömelirken zorlanma
  4. Dizde şişlik
  5. Hareket sırasında çıtırtı veya sürtünme sesi gelmesi
  6. Dizde güçsüzlük veya boşalma hissi
  7. Hareket açıklığında azalma

Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ağrılar dinlenme sırasında da hissedilebilir ve günlük aktiviteler önemli ölçüde kısıtlanabilir.

Gonartroz Neden Olur?

Gonartrozun ortaya çıkmasında birçok faktör rol oynar:

Yaşlanma

Yaş ilerledikçe kıkırdak dokunun yenilenme kapasitesi azalır ve eklem yüzeylerinde yıpranma meydana gelir.

Fazla Kilo

Vücut ağırlığındaki artış diz eklemlerine binen yükü artırır ve kıkırdak aşınmasını hızlandırır.

Diz Travmaları

Menisküs yaralanmaları, bağ kopmaları veya daha önce geçirilmiş diz ameliyatları ilerleyen yıllarda kireçlenme riskini artırabilir.

Eklem Dizilim Bozuklukları

Bacaklarda içe veya dışa eğrilik gibi dizilim problemleri eklem yüzeylerinin dengesiz yüklenmesine neden olabilir.

Genetik Faktörler

Aile öyküsü bulunan kişilerde diz kireçlenmesi gelişme riski daha yüksektir.

Gonartroz Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı; hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesi, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile konulur.

Muayene sırasında dizde şişlik, hareket kısıtlılığı, hassasiyet ve eklem sesleri değerlendirilir. Tanıyı desteklemek için genellikle diz röntgeni çekilir. Röntgen görüntülerinde eklem aralığında daralma, kemik çıkıntıları (osteofitler) ve kireçlenmeye bağlı değişiklikler görülebilir. Gerekli durumlarda MR incelemesinden de yararlanılabilir.

Gonartroz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gonartroz tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini artırmak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır.

Fizik Tedavi ve Egzersiz

Bilimsel kılavuzlar diz kireçlenmesinde egzersiz ve fizik tedaviyi temel tedavi yöntemleri arasında göstermektedir. Kasların güçlendirilmesi, eklem hareket açıklığının korunması ve denge egzersizleri ağrının azalmasına yardımcı olur.

Kilo Kontrolü

Fazla kilolu bireylerde kilo vermek diz eklemi üzerindeki yükü azaltarak ağrının hafiflemesine katkı sağlar.

İlaç Tedavileri

Ağrı ve iltihabi belirtilerin kontrol altına alınması amacıyla doktor önerisiyle çeşitli ilaç tedavileri uygulanabilir. Tedavi planı hastanın yaşı, sağlık durumu ve şikâyetlerine göre belirlenir.

Eklem İçi Enjeksiyonlar

Uygun hastalarda eklem içi enjeksiyon tedavileri ağrının azaltılmasına ve fonksiyonların iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Tedavi seçeneği kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.

Cerrahi Tedavi

İleri evre diz kireçlenmesinde ve diğer tedavilere rağmen yaşam kalitesinin ciddi şekilde etkilendiği durumlarda diz protezi ameliyatı gündeme gelebilir.

Gonartrozdan Korunmak Mümkün mü?

Diz kireçlenmesini tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da aşağıdaki önlemler riski azaltabilir:

  1. İdeal kilonun korunması
  2. Düzenli egzersiz yapılması
  3. Diz çevresi kaslarının güçlendirilmesi
  4. Spor yaralanmalarından korunma
  5. Uzun süreli ve tekrarlayan diz yüklenmelerinden kaçınma
  6. Uygun ayakkabı kullanımı

Dr. Başak Tanrıkulu Orhan ile Gonartroz Tedavisi

Gonartroz erken dönemde doğru değerlendirme ve kişiye özel tedavi planlaması ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Diz ağrılarınız günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa, erken dönemde uzman değerlendirmesi almak hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak açısından büyük önem taşır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Başak Tanrıkulu Orhan tarafından yapılan detaylı muayene sonrasında size özel tedavi seçenekleri planlanarak ağrılarınızın azaltılması ve hareket kabiliyetinizin artırılması hedeflenir.